Ptaszyniec kurzy i jego zwalczanie

 

 

Ptaszyniec kurzy (Dermanyssus gallinae) jest najbardziej dokuczliwym pasożytem zewnętrznym kur, perliczek, bażantów, indyków, a także gołębi i różnych ptaków dzikich. Dokucza on ptakom w każdym wieku i hodowanym różnymi technologiami, także nioskom trzymanym w klatkach.

Ptaszyńce żerują na skórze ptaków, ale czasem znajdowane są w szparach uszu, nosa, w jamie dzioba, w przełyku, a nawet w wolu, co wykazały dokładnie przeprowadzane badania sekcyjne martwych osobników. Objawy chorobowe drobiu wywoływane przez inwazję ptaszyńców zależą od wielu czynników, z których najważniejszym jest nasilenie krwiopijców w kurniku. Ptaszyńce są najliczniejsze na ptakach w miesiącach letnich, od lipca do września, ale także dość duże populacje pasożyta znajdowano porą zimową w ogrzewanych pomieszczeniach, jak np. w brojlerniach.

Wrażliwość ptaków na ukąszenia pasożytów zależy od ich wieku. Silnie zaatakowane pisklęta i młode gołębie masowo giną od toksycznej śliny ptaszyńców. Starsze i większe ptaki słabną, chudną i gwałtownie spada ich nieśność, w skrajnych przypadkach nawet o 30%. Skóra ptaków odwiedzanych nocą przez liczne roztocze jest pokaleczona, skażona bakteriami, a pióra są powyrywane lub postrzępione, bo biedne ptaki podrażnione przez poruszające się na ich skórze pasożyty drapią się, skubią i wydziobują sobie pióra.

Ptaszyńce roznoszą różne drobnoustroje chorobotwórcze, w tym zarazki cholery i białaczki drobiu, a także czynniki wywołujące toksoplazmozę i pomór drobiu. Liczne ptaszyńce w kurniku powodują anemię u silnie opanowanych ptaków. Ptaszyńce poprzez nakłuwanie skóry, wysysanie krwi i wprowadzanie śliny wywołują niedokrwistość, świąd, niepokój i bezsenność ptaków. Wolno chodzące kury wiejskie zmieniają miejsca „noclegowe” w kurnikach silnie opanowanych przez pasożyta, a nawet je opuszczają i nocują wtedy na pobliskich drzewach lub krzewach.

 

Zwalczanie ptaszyńca kurzego

 

Ciało stawonogów, do których należą owady i roztocze, pokryte jest kutykularnym szkieletem zewnętrznym, który jednocześnie pełni funkcję skóry i szkieletu. Skóra składa się z 3 warstw: oskórka (kutykula), nabłonka i błony podstawowej. Oskórek jest wytworem nabłonka i jest w zasadzie tworem martwym. Zawarte w nim pigmenty nadają ciału stawonoga określone zabarwienie. W kutykuli wyróżnia się trzy warstwy: (a) epikutykulę, najbardziej zewnętrzną, (b) egzokutykulę, (c) endokutykulę.

Epikutykula, chociaż jest najcieńsza (jej grubość wynosi ok. 1 µm), ma skomplikowaną budowę. Najbardziej zewnętrzna jest warstewka cementu, a pod nią są warstewki woskowa i polifenolowa. Warstwa cementowa określa zewnętrzne właściwości kutykuli, czy jest ona zwilżalna lub nie. Warstwa woskowa decyduje o przepuszczalności kutykuli, przeciwdziała wyparowywaniu wody z organizmu, a polifenole i chinony określają stopień stwardzenia i ciemnienia kutykuli. A więc, pokrycie cementowe i woskowe sprawia, że kutykula nie jest zwilżalna, chroni więc owady przed działaniem sił napięcia powierzchniowego przy kontakcie z wodą i przed wysychaniem.

Ziemia okrzemkowa, która wchodzi w skład preparatu U5, przeznaczonego do zwalczania ptaszyńca kurzego, jest bardzo drobno zmielona. W wyniku przemiału szkieleciki poszczególnych okrzemek zostały tak uszkodzone, że tworzą liczne ostre krawędzie. Przy kontakcie ptaszyńca z pyłem okrzemkowym ostre krawędzie szkielecików okrzemek niszczą warstewkę cementu i wosku. Uszkodzona w ten sposób skóra nie chroni owady i roztocze, w tym ptaszyńca kurzego, przed utratą wody. Ptaszyńce po kontakcie z ziemią okrzemkową preparatu U5 po prostu wysychają i giną.

Preparat U5 stosujemy metodą opylania miejsc, w których aktywne są ptaszyńce. Ilość preparatu użytego w zabiegu oblicza się mnożąc liczbę kur niosek z 2 g proszku U5. Jeśli w kurniku mamy 10000 kur, to przeznaczamy 2 kg ziemi okrzemkowej U5 (10000 kur x 2 g = 20000 g = 20 kg).

Preparat U5 jest pylisty i stanowi pewne niebezpieczeństwo dla osób wykonujących zabieg opylania. Podczas prac z U5 należy używać środków ochrony osobistej chroniących drogi oddechowe.

 

 

 

Ładowanie...